Eskiden ne yediğimizi içtiğimizi sürekli hesaplamaya çalışıyorduk. Eski diyetlerin en popüler konusu "Düşük kalori" meselesiydi. 

Bu diyetler kalori odaklıydı. 

Halbuki uzun zamandır kalori sayma modası geçti, milat oldu. Eğer hala kalori sayıyorsan, kendinle ilgili çözemediğin bazı şeyler var demektir. 

Ne demek istedim? 

Hadi bu konuyu biraz açalım…

Kaloriye göre karar vermenin birçok önemli konuyu açıklamaya yetmediğini ve bedenimizin tam olarak bunu istemediğini anladık. 20-30 yıl önceki diyetlerin tamamında kalori hesapları ile savunuluyordu, ya da kalorisi düşük bir gıdanın sağlıklı olduğu düşünülüyordu. Ama şimdi biliyoruz ki kalori tek başına bir hiç! Önemli olan buna ilave olarak; içerik, yapılış şekli, nerede yetiştiği, nasıl piştiği, nasıl hazırlandığı, nasıl saklandığı. O kadar çok detay var ki... Bir yiyeceğe iyi veya kötü diyebilmek için gerçekten uzmanlık gerekiyor. 

Biz ilk derse başlayalım: Tamam, kalori tek başına kilo vermeye yetmiyor, anladık! İyi de yine de doğru beslenme için kalori yüklerini bilmek gerekmiyor mu? Önemseyelim mi, umursamayalım mı? Bedeninize giren her yiyeceğin detaylarını umursamalısınız. Bir yiyeceği satın aldığınızda içindekiler kısmına da kalori değerlerine de bakmalısınız. Bilin! Bilmek önemli, bu bilgiyle tüm kararlarınız artık bilinçli olarak verilebilir demektir.

Kalori denince bilmeniz gerekir ki bedenimize iki kalori etkilidir; yediklerimiz (yiyecekler, içecekler) ve harcadığımız kaloriler. Bir diyetisyen randevusunda ne yapılır? Aslında ilk olarak detaylı bir vücut analizi yapılır. Bu analiz kişinin bir günde yaktığı kaloriyi yaklaşık olarak gösterir. Yediklerinize bakarak bir günde ortalama ne kadar kalori aldığınız da böylelikle hesaplanabilir. İnternet dünyasının sunduğu sonsuz imkanları kullanarak dilediğiniz zaman güvenilir bir siteden bir günde ne kadar kalori aldığınızı hesaplayabilirsiniz. Bunun için farklı uygulamalar var. Diyelim ki, ben bir günde 2000 kalori almalıyım. Aynı gün 2000 kaloriyi harcarsam ancak bedenimi dengede tutabilirim. Hoş vücudumuzda bu arada ‘normal’ olmayan çok fazla şey var veya olabilir. Regl dönemi, hastalıklar gibi veya spor yaptığımız zamanlar veya asla adım atmadığımız anlar. Stres örneğin büyük kalori harcar. Ne durumda olduğunuzu yorumlamak için, nerede olduğunuzu öğrenerek başlayabilirsiniz. 

Doktorların hastaları vardır, biz diyetisyenlerinse danışanları. Bazen danışanlarım: “Ben çok dikkatli besleniyorum yine de kilom artıyor.” veya “sadece salata ile duruyorum ama kilo veremiyorum” İşte o zaman ilk önce yediklerinin tamamını kontrol etmekle işe başlarım. Ve orada gizlenmiş hatta yokmuş gibi duran aslında gelinen durumda önemli rolü olan gizli kalorileri birlikte buluruz. Fazla kilo probleminin tek sebebi elbette bu değil. Ama günlük rutinlerdeki hataları görmek ve doğru tespitler çok önemli. Matematik hesaplarını yapmak sonra da diğer başlıklara geçmek gerekir. Peki o başlıklar nedir? Metabolik sorunlar, psikolojik durum ve yeme davranışı ile ilgili detaylar. Her biri gerçekten çok önemlidir.

Pizzanın kalorisi yüksek midir? Peki ya künefenin? Baklava için ne düşünürsünüz? Sanırım bu sorulara ortak cevap koca bir "Evet!" Peki ya peynirli bir salata? İşte kritik soru! Hayır mı? O zaman nasıl yanıldığımızı detaylarıyla inceleyelim. Bir baklava yaklaşık 250-350 kalori civarındadır. Peynirli salatanın sadece sebze kısmı 50 kalori civarındadır. 100 g peynir 200 kalori civarındadır ve bu peynir parmesan gibi bir peynir ise bunu 400 kaloriye bile çıkabilir. Zeytinyağının 1 yemek kaşığı 90-100 kaloridir. Salataya ekledik mi? Ekledik! Avokado? Çok sağlıklı değil mi? Yarım avokado attınız içine, oradan da geldi mi? 100 kalori? Ne tatlı içine ceviz de serpelim mi? Şöyle elimle ufaladığım mis gibi 4 ceviz mesela? Hadi bir 100 kalori daha ekleyin hesaba. Mısır taneleri severler burada mı? 3-4 kaşık mısır da ekledik mi 70 kalori. Yok canım ne mısırı onu biliyoruz diyenleri duyuyor gibiyim ben buğday eklerim mi dediniz? E hadi 1-2 kaşık buğday ekleyelim ha ha değişmedi! 70 daha geldi. Bu liste her eklenen malzemede uzar gider ama ben burada bırakayım. Şimdi tekrar söyleyin lütfen “Alt tarafı peynirli avokadolu bir salata yedim” Hayır sen biraz önce tam 700 kalori yedin!

“O zaman salata yerine baklava yiyeyim” Sakın! Asla bu sonuca ulaşmaya çalışmayın keşke öyle olsaydı ama sistem böyle çalışmıyor. Her şeye rağmen bu salata sağlıklı. Çünkü en başta ne demiştik; bedenin kalori dışında çok fazla besin ve vitamine ihtiyacı var. Bu örnekle anlatmak istediğim tek şey; eğer kilo yönetiminde sorun yaşıyorsanız, gizli kalorileri gözden geçirin. Şimdi bir tablo ekliyorum bu tablodan günlük hayatınızda neyi değiştirebilirsiniz inceleyin.

Bir fincan kahve içerken 200-300 kalori almayın. Bir tatlı yiyeceğim diye 1000 kaloriye saplanmayın. Bu tip bilgiler sizin günü dengelemenize yardımcı olur..

Bakalım sırada neler var? Çizelgeye bir göz atalım.