Bu yazı bir "Balkonda Sebze Meyve Yetiştirme Rehberi"dir! Şimdiye kadar hiç sebze meyvelerinizi, mis gibi kokan taze otlarınızı yetiştirebileceğiniz bir bahçenin hayalini kurup yeterli alanınız olmadığı için vazgeçtiğiniz oldu mu? Cevabınız evet ise bu yazıyı okuduktan sonra fikriniz değişebilir! Balkonunuzda yetiştirebileceğiniz sebze ve meyvelerin hiç de azımsanmayacak boyutta olduğunu öğrenince bu iş için kolları sıvamaya başlayabilirsiniz. Yeni dünya düzeniyle birlikte birçoğumuz apartman dairelerinin sınırlı metrekarelerine hapsolmuşken, doğadan her geçen gün uzaklaştığımızı farkettiğimiz anlar yaşıyoruzdur eminim. İçinden geçtiğimiz pandemi dönemi de bu can sıkıcı durumu daha derinden hissettirdi hepimize. Peki kurulu düzenimizi değiştirmeden, sınırlı alanımızda, doğayla bağlarımızı güçlendirecek, enerjimizi yükseltecek, kendi balkon bahçemizi yaratmak için bir adım atmak mümkün mü? Neden olmasın!

Balkon bahçenizi oluşturmaya başlamadan önce göz atmanız gerekenleri sizin için sıraladık.

Başlarken Neye İhtiyacınız Olacak?

Balkonunuzu küçük bir sebze meyve bahçesine dönüştürüp kendi ürünlerinizi yetiştirmek istiyorsanız öncelikli ihtiyacınız fideler ve tohumlar olacaktır. Ardından kaliteli karışık bir toprak ve doğal gübre edinmelisiniz. Son olarak bir sulama kabı ve doğru saksıları seçerek işe başlayabilirsiniz.

Toprak Seçimi

Sağlıklı ve verimli bir bahçe elde etmek için saksı seçimindeki en önemli nokta saksıların iyi bir drenaj sistemine sahip olması. Eğer saksılarınızda suyun akacağı delikler yoksa saksılarınızı kendiniz delebilirsiniz. Nem oranı düşük, kuru bir iklimde üretim yapıyorsanız kendinden sulamalı saksılar bitkilerinizin susuz kalmasını önler, çok sık sulama yapmanıza gerek kalmaz.

Saksı materyaline gelince oldukça popüler ve estetik bir seçenek olarak terrakotta saksıları kullanmak iyi bir fikir olabilir. Ancak nem oranı düşük bölgelerde bu tip saksıların çabuk kuruyarak bitkinin susuz kalmasına sebep olabileceği göz önünde bulundurulmalı. Diğer bir alternatif olarak kumaş ve hasır saksıları tercih edebilirsiniz. Bu saksılar suyu ve havayı sağlıklı bir şekilde sirküle ettiğinden bitki köklerinin gelişimine olumlu etkileri de büyük. Son olarak daha ekonomik ve ulaşılabilir olan plastik saksılardan bahsedelim. Plastik saksıların farklı birçok rengini ve boyutunu kolayca edinmek mümkün. Hatta evde artık kullanılmayan plastik saklama kaplarının, kutuların birer saksıya dönüştürülmesi de yaratıcı bir fikir olabilir. Plastik saksıları kullanırken yiyecek maddeleri için uygun ve geri dönüştürülebilir olduğuna dikkat etmekte fayda var.

Son olarak seçilecek saksı boyutlarına da bir göz atalım. Saksı alırken her zaman, içerisine dikeceğiniz sebze ya da meyvenin büyümüş halini düşünerek bir seçim yapın. Birçok bitki sağlıklı bir kök oluşturabilmesi için en az 25 cm genişlikte ve 30 cm derinlikte bir saksıya ihtiyaç duyar. Daha kısa kökleri olan taze baharatlar için daha küçük saksılar kullanılabilir, ancak bu durumda toprak büyük saksılarda olduğundan daha hızlı bir şekilde kuruyacağı için daha sık sulama yapmak gerekir. Domates, kabak, biber gibi sebzeler daha geniş saksılara ihtiyaç duyarken brokoli, karnabahar, lahana, patlıcan gibi sebzeler için orta boy saksılar yeterli olacaktır.

Işık Önemli

Balkon bahçenizi kurarken doğrudan gelen güneş ışığına göre bir plan yapmanız önemli. Bazı sebze ve meyveler yeterli güneş ışığı almadıklarında çiçek ve mahsul vermezler. Domates, çilek, salatalık, bamya, kavun gibi bitkiler 6-8 saat doğrudan güneş ışığına ihtiyaç duyan bitkilerdendir. Bunun yanı sıra bazı bitkiler kısmi olarak güneş ışığına ihtiyaç duyar. Bezelye, soğan, karnabahar, havuç, pancar ve patates bu kategoriye giren ve günlük 4-5 saat doğrudan gün ışığına ihtiyaç duyan bitkilerdir. Son olarak 3 saatin altında güneş ışığına ihtiyaç duyan sebze ve meyvelere gelelim. Balkonunuz az ışık alıyorsa hala küçük bir bahçe kurmanız mümkün. Bu durumda tercih etmeniz gereken bitkiler nane, kişniş, limon otu gibi taze otlar , taze soğan, sarımsak ve yeşil yapraklı bitkiler.

Doğru Tohumları Seçmek

İşe doğru bitkileri seçerek başlamak bahçenizden alacağınız verimi artırmanın en önemli adımı. Bazı sebze ve meyveler üretim için çok geniş alanlara ihtiyaç duyar ancak diğer birçok sebze ve meyve küçük bir alanda da harikalar yaratabilir. Balkonunuzda rahatça yetiştirebileceğiniz sebze ve meyveleri şöyle sıralayabiliriz;

Domates/ Biber / Yeşil soğan / Fasulye

Bezelye / Havuç / Turp / Çilek / Pırasa

Kavun / Limon / Ispanak / Semiz otu

Salatalık / Patates / Sarımsak

Karpuz / Pancar / Bamya / Taze otlar 

(maydanoz, nane, kişniş, kekik, fesleğen, reyhan, dereotu, biberiye)

Toprak Seçimi

İşte balkon bahçenizin kaderini değiştirecek kısımdayız. Doğru toprak seçimi… Meyve ve sebze yetiştirmek için kullanacağınız toprak, klasik bahçe bitkilerinden farklı olarak meyve ve sebze köklerinin gelişimini artıracak bir toprak karışımından oluşmalı. İçerisinde kum ve gübre barındırmalı, böceklerden arındırılmış sağlıklı bir toprak olmalıdır. Gevşek bahçe toprağı, torf veya kompost olarak satılan topraklardan edinebilirsiniz.

Toprakla birlikte gübre takviyesi de önemli bir diğer detay. Kullanacağınız toprak gübre içeriyorsa en az birkaç ay tekrar gübre takviyesi yapmanıza gerek yok. Ancak aynı toprağı sonraki yıl da kullanmak isterseniz ya da bitkilerinizin istediğiniz oranda büyümediğini görürseniz toprağa az miktarda gübre takviyesi yapabilirsiniz. Sebze ve meyvelerinizin organik olmasını istiyorsanız organik gübre kullanmalısınız. Bu durumda mantar ya da solucan gübresi iyi birer seçenek olabilir.

Balkon Bahçesi Oluşturmanın Püf Noktaları

• Sebze meyveleriniz için uygun genişlikte saksı seçin,
• Kaliteli ve balkon için uygun bir toprak seçin,
• Saksıların alt kısımlarında suyun süzülebileceği delikler olduğuna emin olun,
• Gerektiğinde gübre takviyesi yapın,
• Balkon bahçenizin hangi saatlerde ve ne miktarda güneş ışığı aldığını hesaplayın,
• Bitki yataklarının çok fazla kurumamasına özen gösterin, sulamalarınızı zamanında gerçekleştirin,
• Özellikle kuru bölgelerde kendinden sulamalı saksı kullanmaya çalışın.

Hazırsınız!

Balkon bahçeciliği hakkında bilmeniz gereken en temel şeyleri artık biliyorsunuz! Şimdi kolları sıvama ve kendi balkon bahçenizde taze, leziz sebze meyvelerinizi yetiştirme zamanı. Şimdiden afiyet olsun!